Titel Pagina  |  Up to Table of Contents  | MM Magazine  I  UpUp to MM Home

De sfeer van het boek is er een als betrof het een variatie op de avonturenroman. Het Finnmarken waarin Alfred zich beweegt is verwant aan het door reuzengestalten bevolkte landschap van de Edda en is verbonden met de oerkrachten uit het dinosaurussentijdvak van Fred Flintstone. Maar Issendorf herkent de tekens niet, ziet hoogstens een parallel met Hergé's Kuifje in Tibet. Een landschap en een wereld vol spookgestalten en spirituele tekens: de monnik in de bergen van Tibet ziet hij weerspiegeld in zijn vriend Arne. Deze is de belichaming van lichaam en geest van Wittgenstein, de filosofische sensatie uit de jaren zestig, de Boeddha van de nieuwe vrijgestelden. Maar Alfred de brokkenpiloot sleept zich, god mag weten waarom, tenslotte door het avontuur en mag terug thuis zijn wonden likken.

En daarin heeft Alfred gelijk: er is duidelijk sprake van een complot tegen de meteorietentheorie. In een sfeer van een gemaskerd bal waarin niemand zichzelf is, wordt hij zowel van de kant van de schrijver als van zijn omgeving in Noorwegen tegengewerkt. Zijn eigen professor Sibbelee die zijn reis naar het hoge noorden heeft aangemoedigd, ontpopt zich als de Griekse Cybele, vereerd in de gedaante van meteorieten. De universitaire mastodont Nummedal die hij na aankomst als eerste bezoekt, blijkt een product van paranoïde hersenspinsels. Vriend Arne praat en doet alsof de wereld eendimensionaal is en speelt voor Wittgenstein. Alles staat voor iets anders, niets is zichzelf. Alfred verbaast zich over de fjeljo [een vogel] die geluiden voortbrengt die bij materialen horen waar hij helemaal niet over beschikt. De wereld is één dwangvoorstelling, de hallucinatie van de geoloog, maar hij herkent de boodschap niet. Een hallucinatie, waaruit hij ontwaakt in een zuurzoet happy end als hij met een door zijn moeder geschonken, in tweeën gesneden meteoriet in zijn manchetknopen, zijn verjaardag viert. Arne is dodelijk verongelukt en de meteorietentheorie niet bewezen.  

III

Nooit meer slapen is het verhaal van een jaloerse schrijver die zijn hoofdfiguur geen kansen gunt. Het is het verhaal van de gemiste kansen van een geoloog die een primitief landschap doorkruist op zoek naar tekenen voor het bewijs van een meteorieteninslag. Hij scant het landschap op mogelijke gaten die als mogelijke getuigen ervan kunnen dienen. Daarmee is hij, zonder dat hij dat beseft, op het spoor van een werkelijk revolutionaire theorie gekomen die hem de Nobelprijs zou kunnen opleveren. Alfred beseft het bestaan van dat geheim wel maar kan er zijn vinger niet achter leggen. Hoe dicht hij ook misschien bij de waarheid komt, hoe intuïtief hij de nieuwe ideeën heeft aangevoeld, hij kan of wil ze niet ontdekken.

Die onzekerheid wordt Alfred noodlottig. Terwijl hij bijna de hand heeft gelegd op een fantastische wetenschappelijke ontdekking mag hij die van de schrijver niet formuleren. Want welke serieuze geoloog kan zich met de mode van de dinosaurussen afgeven? Welke serieuze geoloog wil één gedachte vuilmaken aan een mogelijke rampspoed die een enkele meteoriet over deze gigantische dieren heeft gebracht? Natuurlijk heeft ook Alfred de geruchten gehoord over een sensationele theorie hieromtrent, maar zoiets lijkt al te speculatief. Maar van de andere kant, moet hij de spectaculaire meteorieteninslag dan in verband brengen met gaten in de aardkorst? Wat een armoedige wetenschap, voor zoiets ga je toch de primitieve natuur niet in. Heeft de wetenschap geen hogere ambities?

Titel Pagina  |  Up to Table of Contents  | MM Magazine  I  UpUp to MM Home